Te kuptosh difuzionin

Kur temperatura ngrihet, shpejtesia mesatare me te cilen levizin molekulat rritet. 

Kur energjia e nje molekule eshte e mjaftueshme per te prishur lidhjet me fqinjet e saj, ajo mund te largohet nga faza e lenget - lengu transformohet ne gaz.

Ne nje gaz, nuk ka lidhje (bashkveprim te ndjeshem) midis molekulave.

Ne mund ti shohim efektet e ketyre goditjeve ne nje fenomen te dukshem te njohur si Levizja Browniane.

Me 1827, botanisti anglez Robert Brown vezhgoi levizjen me hope te grimcave te polenit ne uje -- ato leviznin ne rruge te dallueshme te njohura si rruge te rastit.

Cfare i drejton keto levizje? Me 1905, Albert Einstein publikoi nje artikull qe shpjegoi keto levizje ne terma te goditjeve molekulare midis grimcave te dukshme me molekulat e tretesit te padukshme.

Per shkak te ketij bombardimi te te vazhdueshem ne menyre te rastit, nje grimce here shtyhet ne nje ane, e here ne ane tjeter.

Grimcat me te vogla levizin me shume se ato me te medha dhe levizjet rriten me rritjen e temperatures.

Ky vScope eshte nje mikroskop virtual me nje pllake me temperature-te kontrolluar.

Temperatura eshte proporcional me shpejtesine mesatare me te cilen molekulat e tretesit levizin.

ku k eshte nje konstante, m eshte masa e grimcave, v eshte shpejtesia e tyre dhe vija siper tregon nje mesatre per te gjitha grimcat. 

Ju mund ta njihni termin 1/2(mv²) si energji kinetike e nje grimce. 

Duke rritur temperaturen, ne rritim forcen e goditjeve molekulare midis molekulave te tretesit dhe grimcave pezull.

Ne fakt, grimcat mund te mbahen disperse ne nje solucion nga bombardimi i vazhdueshem molekular.   Nje solucion me grimca diskrete mbahen grimcat ne gjendje pezull e njohur si nje koloid.

Ai mundet edhe "te fute ne kurth" grimcat ne nje volum te vogel duke perdorur butonin mbrapsht ne origjine .

Butoni reshqitesi ekranit majtas ju lejon ju te kcontrolloni zmadhimin e vScope-it.

Butoni reshqitesi-djathtas /b> kontrollon temperaturen e sistemit.

Kliko per te perdorur vScope.in

Largesia eshte shfaqur ne ne mikrometra (µm).  Perdor butonin fillo/ndalo per te kontrolluar gjurmuesin; Butoni rifillo fillon nje eksperiment te ri.

Hap vScope dhe shiko nese mund ti perdoresh butonat – cfare ndodh kur ju e vendosni temperaturen neo "0"? Sa eshte temperatura maksimale qe vScope mund te arrije?

Ju do ta perdorni vScope per te studiuar dy veti baze te difuzionit. Keto jane

• relacioni midis kohes dhe largesine mesatare te lire qe grimcat kane pershkruar.
• relacioni midis temperatures dhe a distances specifike qe grimcat kane pershkruar.

To percakto relacinin midis kohes dhe largesise mesatare te pershkruar nga grimcat, zgjidh 10ºC, 15ºC ose 20ºC – dhe mbajeni konstant kete temperature gjate grupit te eksperimenteve te para.

Use Kurthi grimcave levizet ne menyre qe largesia e pershkruar ne kohen 0 te jete 0 µm. 

Kryej te pakten tre eksperimente te pavarura using the vScope.  Cdo eksperiment duhet te zgjate te pakten 30 sekonda.   Qasja me e thjeshte eshte te ekzekutosh eksperiment per rreth 33 sekonda; ndaloje dhe mandej percakto distancen e pershkruar ne pika kohe te ndryshme (psh ne 5, 10, 15, 20, 25 and 30 sekonda).  Bej nje tabele me te dhenat tuaja. 

Per cdo bashkeci matjesh, llogarit distancen mesatare te pershkruar dhe devijimin standard per cdo pike kohe.

Ploto keto pika, se bashku me devijimin standard te tyre +/– ne nje grafik te distances (boshti-y) ndaj kohes (boshti-x).   Dorezo grafikun bashke me reportin tuaj. 

Nese relacioni midis kohes (t) dhe distances mesatare te levizjes se grimcave (D) do ishte "linear" atehere ai do te ndiqte ligjin e thjeshte D = kt, ku k eshte nje konstante.

Nese relacioni midis kohes dhe distances eshte linear, atehere kur dyfishohet koha, distanca mesatare e pershkruar do te dyfishohet.

Me tej, ne do ekzaaminojme relacionin midis temperatures dhe kohes qe duhet per te ecur deri ne nje distance te caktuar (ne rastin tone 200 µm), duke perdorur vScope-in. 

Zgjidhni se paku kater temperatura (ju sugjerojmet 5, 10, 15, 20 dhe 30ºC).   Kryeni se paku 3 prova per secilen temperature, ndonje mund te jete me gjate se 30 sekonda.  Per secilen prove, ne cdo temperature, shenoni kohen qe duhet te arrihet largesia mesatare e pershkruar 200 µm. Llogarit devijimin mesatar dhe ate standard per cdo temperature, dhe ploto keto pika ne nje grafik te kohes (boshti-y) me temperaturen (boshti-x).   Dorezo edhe kete grafik me raportin tuaj. 

Eksperimenti 2 dhe 3 shkruani: pergjigjuni ketyre pyetjeve individualisht

• P1:  A eshte relacioni midis kohes dhe latgesise mesatare te pershkruar nje relacion linear? 
• P2: A eshte relacioni midis kohes per te pershkruar nje distance te dhene dhe temperatures nje relacion linear?
• P3: A do ta ndyshonte pergjigjen tuaj ndryshimi i distances se pershkruar?
• P4: Perse ne eksperimentet tuaja nuk keni gjetur ekzaktesisht te njejten vlere per cdo matje?  cili eshte burimi i ketij ndryshimi? 
• P5: A nenkupton prania e variacionit qe sistemi nuk mund te pershkruhet matematikisht?
• P6: Si do te ndryshonin matjet tuaja nga zvogelimi i numrit te grimcave qe difuzojne nga 30 (sic eshte) ne 5 ?
• P7: Si do te ndryshonin matjet tuaja the nga rritja e numrit te grimcave qe difuzojne nga 30 ne 1000 ?
• P8: Einsteini supozoi qe grimcat e padukeshme ishin pergjegjese per levizjen Browniane – ishte kjo shkencore, te postulosh ekzistencen e grimcave te padukeshme?